Nieuwsflits
december 2014
Machineveiligheid

Werken met machines brengt risico’s met zich mee. Gebruikers van machines, maar ook personen in de nabijheid van werkende machines, kunnen geraakt worden door bewegende onderdelen of bekneld raken. Ook kunnen deeltjes wegvliegen of gassen, stoffen of dampen ontsnappen. Naast het veroorzaken van persoonlijk letsel kan een machine ook ernstige milieuschade veroorzaken.

Machineveiligheid is het elimineren of beheersen van risico’s ten gevolge van de machine gedurende het hele traject van ontwerp tot en met sloop van de machine.

Veiligheidsmaatregelen

Machineveiligheid begint met een veilig ontwerp. De bewegende delen van een machine moeten zo ontworpen en gebouwd worden dat ongelukken door aanraking van de bewegende delen zo veel mogelijk worden voorkomen. Wanneer dit risico blijft bestaan, moeten machines voorzien zijn van afschermingen of beveiligingsinrichtingen.

De veiligheid moet worden bekeken op grond van alle fasen van de levensduur, denk hierbij aan onder andere:

·        transport;

·        installatie en afstelling;

·        gebruik, instellen;

·        in werking zijn, reinigen;

·        programmeren, onderhoud;

·        buiten gebruik stellen, sloop en verwijdering.

Arbeidsmiddelen en het Arbobesluit

Voor apparaten, gereedschappen en installaties die op de werkplek gebruikt worden, geldt de Europese richtlijn arbeidsmiddelen die is opgenomen in het Arbobesluit. Hierin staat dat arbeidsmiddelen geen gevaar mogen opleveren voor de werknemers. Daarom moeten werkgevers alle arbeidsmiddelen periodiek laten keuren.

Machinerichtlijn en Warenwetbesluit machines

Alle machines die zijn gebouwd na 1995 moeten voldoen aan de Europese Machinerichtlijn en het Warenwetbesluit machines. Het Warenwetbesluit machines geeft aan dat een machine bij normaal gebruik geen gevaar mag opleveren voor de veiligheid of gezondheid van de mensen in zijn omgeving. De machine moet juist zijn geïnstalleerd en onderhouden. De veiligheid van deze machines wordt aangetoond door een CE-markering.

Criteria voor wel of niet CE markeren

De centrale vraag is of de wijzigingen moeten worden behandeld in de zin van de machinerichtlijn of de richtlijn arbeidsmiddelen.

Beide richtlijnen hebben min of meer hetzelfde doel, namelijk het beschermen van de gebruiker van de machine of het arbeidsmiddel. Het voornaamste verschil zit in de manier waarop een veilige machine of arbeidsmiddel moet worden gerealiseerd en de met de wetgeving samenhangende administratieve verplichtingen.

De machinerichtlijn beoogt allereerst een inherent veilig ontwerp (ingebouwde veiligheid). Een inherent veilig ontwerp heeft te maken met keuze voor gebruikte technieken/methoden om gestelde functie(s) te bereiken, keuze voor gebruikte onderdelen en keuze voor lay-out van machinedelen.

Bij een bestaande machine liggen daarom genoemde zaken voor het grootste deel vast. Veiligheid in het kader van de richtlijn arbeidsmiddelen is in de meeste gevallen uitsluitend te realiseren door ‘toegevoegde veiligheid’. Voorbeelden hiervan zijn het aanbrengen van afschermingen en/of beveiligingen aan bestaande machines.

Wijziging van machine of installatie zonder CE-markering

Indien het arbeidsmiddel geen CE-markering heeft, moet te allen tijde conformiteit met de voorschriften uit bijlage I of bijlage II van de richtlijn arbeidsmiddelen behouden blijven.

Bij wijzigingen aan arbeidsmiddelen zonder CE markering moet het arbeidsmiddel ten minste blijven voldoen aan bijlage I van de Richtlijn arbeidsmiddelen.

Het is een goede praktijk om voor die delen die worden gewijzigd – voor zover mogelijk - te zorgen voor overeenstemming met de technische voorschriften voor nieuwe producten (o.a. bijlage I van de machinerichtlijn).

Bij een wijziging aan een arbeidsmiddel zonder CE-markering dient voor het arbeidsmiddel dus niet zonder meer opnieuw een compleet constructiedossier te worden samengesteld, een EG-verklaring van overeenstemming te worden getekend en een CE-markering te worden aangebracht.

Indien de wijziging of renovatie substantieel is dan zal het geheel moeten worden voorzien van CE-markering.

Wat kan Istimewa Elektro voor u betekenen?

Istimewa Elektro is kennisdrager op het gebied van machineveiligheid waardoor wij opdrachtgevers kunnen adviseren en begeleiden bij alle machineveiligheidsvraagstukken. Istimewa Elektro slaat de brug tussen theorie en praktijk. Hierbij valt te denk aan onder meer:

-         Welke normen te hanteren

-         CE markering vraagstukken

-         Opstellen Technisch constructie dossier (TCD)

-         Uitvoeren van Risico inventarisatie en evaluatie (RIE)

-         Opstellen van Safety requirements specification (SRS)

-         Implementeren van Elektrische veiligheid

-         Ontwerpen Veiligheidsfuncties op basis van SIL en PL

-         Verifiëren, Inspecteren en testen

Wilt u meer informatie aangaande het thema machineveiligheid neem dan gerust vrijblijvend contact met ons op.

Richard Pijpelink

rpijpelink@istimewa.nl

0113-612840

Terug naar de nieuwsflits